คำศัพท์ทางการเงินที่ใช้ในรายงาน
ศัพท์ที่พบบ่อยในรายงาน FP&A พร้อมคำไทยที่ใช้เรียกกัน และความหมายตามที่ใช้ในแพ็กนี้
- FP&A การวางแผนและวิเคราะห์ทางการเงิน
- การวางแผนและวิเคราะห์การเงิน เพื่อช่วยให้ธุรกิจตัดสินใจจากตัวเลข
- Latest Estimate ประมาณการล่าสุด
- ประมาณการล่าสุดที่รวมผลจริงของเดือนที่ปิดแล้วกับประมาณการเดือนที่เหลือ
ใช้ในรายงาน 02
- YTD ยอดสะสมตั้งแต่ต้นปี
- ยอดสะสมตั้งแต่ต้นปีถึงเดือนที่เลือก ใช้รวมรายการเคลื่อนไหว เช่น รายได้
อ่านต่อ ยอดสะสม (YTD) กับประมาณการทั้งปี ต่างกันอย่างไร และตอบคำถามคนละข้อ
- FY ปีบัญชี
- ทั้งปีการเงิน ตัวอย่างในแพ็กใช้เดือนมกราคมถึงธันวาคม
อ่านต่อ ยอดสะสม (YTD) กับประมาณการทั้งปี ต่างกันอย่างไร และตอบคำถามคนละข้อ
- Forecast ประมาณการ
- ประมาณการที่อัปเดตตามข้อมูลและสมมติฐานล่าสุด
อ่านต่อ ยอดสะสม (YTD) กับประมาณการทั้งปี ต่างกันอย่างไร และตอบคำถามคนละข้อ
- Variance ผลต่างจากงบประมาณ
- ผลต่างระหว่างผลจริงกับงบประมาณ คำนวณ ผลจริง − งบ ต้องอ่านทิศทางตามประเภทรายการ
อ่านต่อ ผลต่างงบประมาณ (Budget Variance) อ่านอย่างไรให้รู้ว่าดีหรือเสีย
- Gross margin อัตรากำไรขั้นต้น
- อัตรากำไรขั้นต้น = กำไรขั้นต้น ÷ รายได้ อัตรารวมต้องคำนวณจากยอดรวม ไม่เฉลี่ยเปอร์เซ็นต์
- EBITDA กำไรก่อนดอกเบี้ย ภาษี ค่าเสื่อมราคา และค่าตัดจำหน่าย
- กำไรก่อนดอกเบี้ย ภาษี ค่าเสื่อมราคาและค่าตัดจำหน่าย ไม่ใช่กระแสเงินสด
- OPEX / SG&A ค่าใช้จ่ายในการดำเนินงาน
- ค่าใช้จ่ายดำเนินงาน ได้แก่ ค่าแรงขายบริหาร การตลาด ขนส่ง และสำนักงาน ไม่รวมค่าแรงโรงงานที่อยู่ในต้นทุนผลิต
- FTE จำนวนพนักงานเทียบเต็มเวลา
- จำนวนพนักงานเทียบเท่าเต็มเวลา เช่น ทำงานครึ่งเวลา 2 คนรวมเป็น 1 FTE
ใช้ในรายงาน 04
- CFO กระแสเงินสดจากการดำเนินงาน
- เงินสดจากการดำเนินงาน เริ่มจากกำไรสุทธิ บวกกลับค่าเสื่อม แล้วปรับด้วยการเปลี่ยนแปลงลูกหนี้ สต็อก และเจ้าหนี้
- Working capital เงินทุนหมุนเวียน
- เงินทุนหมุนเวียนการค้า = ลูกหนี้ + สต็อก − เจ้าหนี้ คือเงินสดที่ถูกผูกไว้ในการดำเนินงานประจำวัน
ใช้ในรายงาน 06
อ่านต่อ DSO, DIO, DPO และวงจรเงินสด คำนวณอย่างไร และบอกอะไรเรื่องเงินทุนหมุนเวียน
- Depreciation ค่าเสื่อมราคา
- การทยอยรับรู้ต้นทุนสินทรัพย์เป็นค่าใช้จ่ายตามอายุใช้งาน ไม่ใช่การจ่ายเงินสด
- DSO ระยะเวลาเก็บเงินจากลูกหนี้
- จำนวนวันเก็บหนี้โดยประมาณ ใช้ช่วยประเมินเงินที่อยู่ในลูกหนี้
ใช้ในรายงาน 06
อ่านต่อ DSO, DIO, DPO และวงจรเงินสด คำนวณอย่างไร และบอกอะไรเรื่องเงินทุนหมุนเวียน
- DIO ระยะเวลาถือครองสินค้าคงเหลือ
- จำนวนวันถือสต็อกโดยประมาณ = สต็อกปลายงวด ÷ ต้นทุนขายต่อเดือน × จำนวนวัน
ใช้ในรายงาน 06
อ่านต่อ DSO, DIO, DPO และวงจรเงินสด คำนวณอย่างไร และบอกอะไรเรื่องเงินทุนหมุนเวียน
- DPO ระยะเวลาจ่ายเจ้าหนี้
- ระยะเวลาจ่ายเจ้าหนี้โดยประมาณ คำนวณจากเจ้าหนี้การค้าปลายงวด ÷ ยอดซื้อของเดือน × จำนวนวันในเดือน
อ่านต่อ DSO, DIO, DPO และวงจรเงินสด คำนวณอย่างไร และบอกอะไรเรื่องเงินทุนหมุนเวียน
- Scenario สถานการณ์จำลอง
- กรณีสมมติ Base, Upside, Downside ที่ใช้ชุดตัวขับเคลื่อนต่างกันในสูตรเดียวกัน ไม่ใช่ความน่าจะเป็น
- Cash conversion cycle วงจรเงินสด
- DSO + DIO − DPO จำนวนวันที่บริษัทต้องใช้เงินของตัวเองหมุน ตั้งแต่จ่ายค่าสินค้าให้ผู้ขายจนเก็บเงินจากลูกค้าได้
อ่านต่อ DSO, DIO, DPO และวงจรเงินสด คำนวณอย่างไร และบอกอะไรเรื่องเงินทุนหมุนเวียน
- Price effect / Volume effect ผลด้านราคา / ผลด้านปริมาณ
- ผลต่างรายได้ที่แยกตามสาเหตุ ผลด้านปริมาณ = (ปริมาณจริง − ปริมาณตามงบ) × ราคาตามงบ ส่วนผลด้านราคา = (ราคาจริง − ราคาตามงบ) × ปริมาณจริง
อ่านต่อ ผลต่างรายได้มาจากราคาหรือปริมาณ: วิธีแยก Price-Volume พร้อมสูตร
- Rolling forecast ประมาณการต่อเนื่อง
- ประมาณการที่มองไปข้างหน้าเป็นจำนวนเดือนเท่าเดิมเสมอ เช่น 12 เดือน และเลื่อนช่วงไปทุกครั้งที่ปิดบัญชีเดือนใหม่
ใช้ในรายงาน 09
อ่านต่อ ประมาณการต่อเนื่อง (Rolling Forecast) ต่างจากงบประมาณประจำปีอย่างไร
- Trial balance งบทดลอง
- รายการยอดคงเหลือของทุกบัญชี ณ วันหนึ่ง ยอดเดบิตรวมเท่ากับยอดเครดิตรวม เป็นข้อมูลตั้งต้นของงบการเงิน
ใช้ในรายงาน 08
- Elimination การตัดรายการระหว่างกัน
- การตัดรายได้ ค่าใช้จ่าย หรือยอดคงค้างที่บริษัทในกลุ่มทำกันเองออกตอนรวมงบ ให้เหลือเฉพาะรายการกับบุคคลภายนอก
- Net book value มูลค่าตามบัญชีสุทธิ
- ราคาทุนของสินทรัพย์หักค่าเสื่อมราคาสะสม
ใช้ในรายงาน 07
- Commitment ภาระผูกพัน
- ยอดที่สั่งซื้อหรือทำสัญญาแล้วแต่ยังไม่ได้จ่าย แสดงแยกจากรายจ่ายลงทุนที่เกิดขึ้นแล้ว เพื่อใช้วางแผนเงินสด
ใช้ในรายงาน 07
หลักพื้นฐานก่อนอ่านและแก้ไขไฟล์
- อ่านชื่อบริษัท เดือนรายงาน และหน่วยเงินก่อนเสมอ ตัวเลข 1,000 ในตารางหน่วยพันบาทหมายถึง 1,000,000 บาท
- Actual คือผลจริง Budget คือแผน และ Forecast คือประมาณการ อย่านำประมาณการมาอธิบายเหมือนเป็นผลที่เกิดขึ้นแล้ว
- ผลต่างทั่วไปคำนวณ Actual − Budget รายได้หรือกำไรสูงขึ้นมักเป็นผลดี แต่ค่าใช้จ่ายสูงขึ้นต้องพิจารณาว่าเกินงบหรือรองรับกิจกรรมที่เพิ่ม
- ยอดรายได้และกำไรเป็นรายการเคลื่อนไหวที่รวมรายเดือนได้ เงินสด ลูกหนี้ และสต็อกเป็นยอดคงเหลือ ให้ใช้ยอด ณ วันที่ต้องการ
- คำนวณอัตรากำไรรวมจากกำไรรวม ÷ รายได้รวม ค่า n.a. หมายถึงคำนวณอัตราส่วนไม่ได้ในเงื่อนไขนั้น ไม่ควรเปลี่ยนเป็นศูนย์โดยไม่มีเหตุผล
- ไฟล์ไทยและอังกฤษเป็นคนละไฟล์ การแก้หนึ่งไฟล์ไม่อัปเดตอีกไฟล์ เลือกไฟล์หลัก สำรองก่อนแก้ และปรับไฟล์ที่เกี่ยวข้องให้ใช้ข้อมูลตรงกัน
- ก่อนใช้ข้อมูลจริง ให้กระทบยอดบัญชี ตรวจวันที่ ชื่อเวอร์ชัน และช่วงสูตร การเพิ่มแถวหรือเดือนอาจต้องขยายสูตร กราฟ และตัวควบคุมด้วย
- อ่านชีต Checks แต่ไม่ถือว่า OK คือการรับรองทุกด้าน การตรวจความครบถ้วนในแพ็กเน้นผลจริงเดือนที่เลือก จึงต้องตรวจช่วงงบประมาณและประมาณการเพิ่มเติม
- ข้อมูลทั้งหมดเป็นตัวอย่าง ต้องปรับนโยบายต้นทุน ภาษี ปฏิทิน และการจัดหาเงินให้ตรงธุรกิจ แพ็กเป็นจุดเริ่มต้นของรายงานบริหาร
ศัพท์ชุดเดียวกัน ในตัวอย่างจริง
ศัพท์หลายคำในหน้านี้มีบทความอธิบายพร้อมตัวเลขจากไฟล์ตัวอย่าง เช่น Variance, YTD, DSO และ Rolling forecast
บันทึกหน้านี้เป็น PDF ได้จากคำสั่งพิมพ์ของเบราว์เซอร์
ไฟล์ Excel ของทุกรายงานดาวน์โหลดได้ฟรี ทั้งฉบับไทยและอังกฤษ