กำไรขาดทุนเทียบงบประมาณ
ไล่จากรายได้ลงมาถึงกำไรสุทธิ พร้อมผลต่างรายเดือน ยอดสะสม และประมาณการทั้งปี
ตัวอย่างรายงานจากไฟล์ Excel จริง
ภาพจับจากไฟล์ 02_PnL_Budget_vs_Actual_TH.xlsx ชีต กำไรขาดทุน หลังคำนวณใหม่ใน Microsoft Excel คลิกที่ภาพเพื่อขยาย ขยายภาพเต็ม
ตัวเลขจากไฟล์ตัวอย่าง
| รายการ | ผลจริง | งบประมาณ |
|---|---|---|
| รายได้สุทธิ | 10.921 | 11.437 |
| กำไรขั้นต้น | 3.737 | 4.096 |
| อัตรากำไรขั้นต้น | 34.22% | 35.81% |
| EBITDA | 2.174 | 2.563 |
| กำไรสุทธิ | 1.648 | 1.945 |
หน่วย: ล้านบาท ยกเว้นอัตรากำไรที่แสดงเป็น %
ลำดับการอ่าน
- อ่านตามลำดับ รายได้ → ต้นทุนขาย → กำไรขั้นต้น → ค่าใช้จ่ายดำเนินงาน → กำไรสุทธิ
- ดูผลต่างเป็นจำนวนเงินควบคู่กับเปอร์เซ็นต์ ค่าใช้จ่ายสูงกว่างบเป็นประเด็นเสียเปรียบ แม้ผลต่างทางคณิตศาสตร์จะเป็นบวก
- แยกผลกระทบที่เกิดครั้งเดียวออกจากรายการที่จะเกิดซ้ำ แล้วประเมินว่าต้องปรับประมาณการทั้งปีหรือไม่
การอ่านตัวเลขจากกรณีตัวอย่าง
อัตรากำไรขั้นต้นลดจากงบ 35.81% เหลือจริง 34.22% ต่างกันประมาณ -1.59 จุดเปอร์เซ็นต์ ไม่ใช่ -1.59% ควรตรวจราคาขาย ต้นทุนต่อหน่วย และสัดส่วนรายได้ของสินค้า
หลักการคำนวณ อธิบายโดยไม่ใช้ศัพท์เทคนิค
อย่าเฉลี่ยอัตรากำไรรายเดือนแบบธรรมดา ให้ใช้กำไรรวม ÷ รายได้รวม สำหรับ EBITDA ให้บวกกลับค่าเสื่อมที่ลดกำไรแล้ว ไม่รวมส่วนที่ยังอยู่ในสต็อก
เห็นตัวเลขนี้ → ตรวจอะไรต่อ → ตัดสินใจอย่างไร
กรณีตัวอย่างจากข้อมูลสมมติเดือนสิงหาคม 2026 ตัวเลขทุกตัวมาจากไฟล์ Excel ชุดเดียวกัน ส่วนการตีความเป็นแนวทางเริ่มต้น ไม่ใช่ข้อสรุปทางธุรกิจ
- เห็นตัวเลขนี้
กำไรสุทธิ 1.648 ล้านบาท ต่ำกว่างบ 1.945 ล้านบาท อยู่ 0.297 ล้านบาท
- ตรวจอะไรต่อ
ไล่ทีละบรรทัด: รายได้หาย 0.516 ล้านบาท กำไรขั้นต้นหาย 0.359 ล้านบาท แสดงว่าต้นทุนขายไม่ได้ลดตามรายได้ทั้งหมด ส่วน OPEX เกินงบเพียง 12.92 พันบาท ประเด็นหลักจึงอยู่เหนือบรรทัดกำไรขั้นต้น
- ตัดสินใจอย่างไร
จะทบทวนราคาขายและต้นทุนต่อหน่วยกับฝ่ายขายและฝ่ายผลิตก่อน หรือจะเริ่มควบคุมค่าใช้จ่ายซึ่งกระทบกำไรน้อยกว่ามาก
- เห็นตัวเลขนี้
ประมาณการกำไรสุทธิทั้งปี 19.5 ล้านบาท เทียบงบ 23.3 ล้านบาท
- ตรวจอะไรต่อ
ชีตรายเดือนใช้ผลจริง ม.ค.–ส.ค. บวกประมาณการล่าสุด ก.ย.–ธ.ค. ตรวจว่าสี่เดือนที่เหลือใช้สมมติฐานปริมาณและราคาเดียวกับที่รายงาน 05 กรณีฐานใช้อยู่ และผลต่างสะสม 8 เดือนที่ 2.338 ล้านบาทถูกนำไปคิดแล้ว
- ตัดสินใจอย่างไร
จะยื่นประมาณการใหม่ให้ผู้บริหารรับทราบอย่างเป็นทางการหรือไม่ และตัวเลขใดต้องเป็นเป้าที่ทีมยังยึดถือ
- เห็นตัวเลขนี้
ผลต่างค่าใช้จ่ายการตลาดเป็นบวก +11.53 พันบาท
- ตรวจอะไรต่อ
สำหรับค่าใช้จ่าย ผลต่างบวกคือใช้เกินงบ ตรวจว่าเป็นแคมเปญที่เลื่อนมาจากเดือนอื่น หรือเป็นอัตราใช้จ่ายใหม่ที่จะเกิดซ้ำ และเทียบกับยอดขายที่ต่ำกว่าเป้าในเดือนเดียวกัน
- ตัดสินใจอย่างไร
ควรคงงบการตลาดเพื่อพยุงยอดขาย หรือปรับให้สอดคล้องกับรายได้ที่ต่ำลง ใครเป็นเจ้าของงบและตัดสินใจภายในเมื่อไร
สูตรหลักในไฟล์ Excel
| รายการ | นิยาม |
|---|---|
| Gross profit | กำไรขั้นต้น = รายได้ − ต้นทุนสินค้าซื้อมาขาย − ต้นทุนสินค้าผลิต |
| Operating profit | กำไรดำเนินงาน = กำไรขั้นต้น − ค่าใช้จ่ายขายบริหารเงินสด − ค่าเสื่อมบริหาร |
| EBITDA | EBITDA บวกกลับเฉพาะค่าเสื่อมที่รับรู้ในกำไร ไม่บวกค่าเสื่อมโรงงานที่ยังอยู่ในสต็อก |
| Net profit | กำไรสุทธิ = กำไรดำเนินงาน − ดอกเบี้ย − ภาษี |
วิธีใช้รายงานนี้ในไฟล์ Excel
ใช้ทำอะไร
อธิบายกำไรและส่วนต่างรายเดือน สะสม และประมาณการทั้งปีเทียบงบที่อนุมัติ
อ่านอย่างไร
เริ่มที่รายได้ กำไรขั้นต้น กำไรดำเนินงาน และกำไรสุทธิ แล้วตรวจหมวดต้นทุนที่ทำให้ต่างจากงบ งบฐานเล็กอาจทำให้เปอร์เซ็นต์สูง
เครื่องหมายผลต่าง
ผลต่างคำนวณจริงลบงบ รายได้หรือกำไรเพิ่มเป็นผลดี ค่าใช้จ่ายเพิ่มเป็นผลเสีย ถ้าฐานงบเป็นศูนย์แสดง n.a.
การจับคู่ผังบัญชี
ชีตผังบัญชีเป็นแนวทางจัดหมวด ไม่ใช่ตัวนำเข้าอัตโนมัติ ค่าแรงและค่าเสื่อมผลิตต้องเข้าต้นทุนผลิตหรือสต็อก ไม่ซ้ำในค่าใช้จ่ายขายบริหาร
ชีตรายเดือน
ชีตรายเดือนกำหนด ม.ค.–ส.ค. เป็นผลจริง ก.ย.–ธ.ค. เป็นประมาณการสำหรับตัวอย่างปี 2026 การเลื่อนรอบจริงต้องเปลี่ยนจุดตัดและรุ่นข้อมูล
หลักพื้นฐานก่อนอ่านและแก้ไขไฟล์
- อ่านชื่อบริษัท เดือนรายงาน และหน่วยเงินก่อนเสมอ ตัวเลข 1,000 ในตารางหน่วยพันบาทหมายถึง 1,000,000 บาท
- Actual คือผลจริง Budget คือแผน และ Forecast คือประมาณการ อย่านำประมาณการมาอธิบายเหมือนเป็นผลที่เกิดขึ้นแล้ว
- ผลต่างทั่วไปคำนวณ Actual − Budget รายได้หรือกำไรสูงขึ้นมักเป็นผลดี แต่ค่าใช้จ่ายสูงขึ้นต้องพิจารณาว่าเกินงบหรือรองรับกิจกรรมที่เพิ่ม
- ยอดรายได้และกำไรเป็นรายการเคลื่อนไหวที่รวมรายเดือนได้ เงินสด ลูกหนี้ และสต็อกเป็นยอดคงเหลือ ให้ใช้ยอด ณ วันที่ต้องการ
- คำนวณอัตรากำไรรวมจากกำไรรวม ÷ รายได้รวม ค่า n.a. หมายถึงคำนวณอัตราส่วนไม่ได้ในเงื่อนไขนั้น ไม่ควรเปลี่ยนเป็นศูนย์โดยไม่มีเหตุผล
- ไฟล์ไทยและอังกฤษเป็นคนละไฟล์ การแก้หนึ่งไฟล์ไม่อัปเดตอีกไฟล์ เลือกไฟล์หลัก สำรองก่อนแก้ และปรับไฟล์ที่เกี่ยวข้องให้ใช้ข้อมูลตรงกัน
- ก่อนใช้ข้อมูลจริง ให้กระทบยอดบัญชี ตรวจวันที่ ชื่อเวอร์ชัน และช่วงสูตร การเพิ่มแถวหรือเดือนอาจต้องขยายสูตร กราฟ และตัวควบคุมด้วย
- อ่านชีต Checks แต่ไม่ถือว่า OK คือการรับรองทุกด้าน การตรวจความครบถ้วนในแพ็กเน้นผลจริงเดือนที่เลือก จึงต้องตรวจช่วงงบประมาณและประมาณการเพิ่มเติม
- ข้อมูลทั้งหมดเป็นตัวอย่าง ต้องปรับนโยบายต้นทุน ภาษี ปฏิทิน และการจัดหาเงินให้ตรงธุรกิจ แพ็กเป็นจุดเริ่มต้นของรายงานบริหาร
ไฟล์ที่เกี่ยวข้อง
02_PnL_Budget_vs_Actual_TH.xlsx
ชีตหลัก PnL / กำไรขาดทุน · ข้อมูลต้นทาง PL_Data · ไฟล์ Excel และคู่มือ Markdown อยู่ในแพ็ก Excel
บันทึกหน้านี้เป็น PDF ได้จากคำสั่งพิมพ์ของเบราว์เซอร์
