Power BI เลิกใช้วิชวล R และ Python ในเดือนพฤษภาคม 2570: รายงานการเงินต้องตรวจอะไรบ้าง
ถ้ารายงาน Power BI ของฝ่ายบัญชีมีกราฟที่วาดด้วยสคริปต์ R หรือ Python กราฟนั้นจะแสดงบน Power BI service ไม่ได้อีกเมื่อถึงเดือนพฤษภาคม 2570 ตามประกาศของทีม Power BI ลงวันที่ 9 พฤศจิกายน 2569 รวมถึงรายงานที่เผยแพร่ไปแล้ว ประกาศนี้ไม่กระทบสคริปต์ Python ที่ใช้เตรียมข้อมูลใน Power Query สิ่งที่ต้องทำคือหาว่ารายงานไหนมีวิชวลเหล่านี้ แล้วสร้างใหม่ก่อนถึงกำหนด ตรวจข้อมูลกับโพสต์ต้นทางเมื่อ 16 พฤศจิกายน 2569
ประกาศของ Power BI: วิชวล R และ Python ในรายงานจะเลิกใช้ในเดือนพฤษภาคม 2570
รายงานผลต่างงบประมาณที่ฝ่ายบัญชีเผยแพร่บน Power BI service บางไฟล์อาจมีกราฟหนึ่งตัวที่คนเขียนสคริปต์ R หรือ Python ไว้ แล้วกราฟนั้นก็ใช้งานมาเงียบ ๆ หลายปี เมื่อวันที่ 9 พฤศจิกายน 2569 ทีม Power BI ประกาศว่าวิชวล R และ Python ที่มีมาในตัว Power BI จะเลิกใช้ในเดือนพฤษภาคม 2570 ประกาศนี้เป็นกำหนดการของ Microsoft ไม่ใช่การเลิกใช้ทันที
ขอบเขตตามประกาศคือวิชวล R และ Python ในรายงาน Power BI แบบโต้ตอบเท่านั้น สคริปต์ Python ที่ใช้ใน Power Query เพื่อสร้างตารางข้อมูลไม่ถูกกระทบ ผู้ที่ใช้ Python ดึงหรือเตรียมข้อมูลเข้าตารางจึงไม่ต้องแก้อะไรจากประกาศฉบับนี้ ส่วนที่ต้องเปลี่ยนคือกราฟที่วาดด้วยสคริปต์ในหน้ารายงาน
เมื่อถึงกำหนด รายงานที่เผยแพร่ไปแล้วจะแสดงวิชวลเหล่านี้ไม่ได้
ประกาศแยกผลตามที่ใช้งานไว้ดังนี้
| ที่ใช้งาน | สิ่งที่เกิดขึ้นเมื่อครบกำหนด (ตามประกาศ) |
|---|---|
| Power BI service | วิชวล R และ Python ทุกตัวหยุดทำงานในรายงานที่เผยแพร่แล้ว รวมถึงรายงานที่เผยแพร่ก่อนวันเลิกใช้ |
| วิชวลแบบกำหนดเองที่ใช้ R | หยุดทำงานเช่นกัน |
| Power BI Desktop รุ่นเก่า | ยังเปิดดูในเครื่องได้ ตราบที่เครื่องนั้นติดตั้ง R และ Python ไว้ |
| Power BI Desktop รุ่นหลังวันเลิกใช้ | ถอดวิชวลเหล่านี้ออก เพิ่มลงรายงานใหม่ไม่ได้ |
ผลต่อทีมการเงินอยู่ที่ข้อแรก รายงานที่ผู้บริหารเปิดดูผ่านเบราว์เซอร์จะเห็นวิชวลที่ใช้ไม่ได้ ทั้งที่ไฟล์ไม่ได้ถูกแก้ ประกาศบอกว่าไม่มีวิธีย้ายภายในรายงานที่ทำให้ได้กราฟเดิมเป๊ะ ต้องเปลี่ยนไปใช้วิชวลแบบอื่นก่อนวันเลิกใช้
ประกาศไม่ได้ระบุวันที่แน่นอนในเดือนพฤษภาคม 2570 และไม่ได้แยกว่าใบอนุญาตหรือแพ็กเกจ Power BI แบบใดได้รับผลต่างกัน
ขั้นแรกคือหารายงานที่ใช้วิชวลเหล่านี้ให้ครบ
ประกาศแนะนำให้เริ่มตรวจรายงานที่มีวิชวล R หรือ Python และแจ้งคนในองค์กรที่ใช้รายงานเหล่านั้น พร้อมเก็บสคริปต์และไลบรารีที่ใช้ไว้ ถ้าทีมเก็บรายงานในรูปแบบ Power BI project (PBIP) และใช้ workspace ที่เชื่อมกับ Git ประกาศบอกให้ค้นนิยามรายงานใน source control หาค่า visualType ว่า pythonVisual สำหรับ Python และ scriptVisual สำหรับ R
ประกาศไม่ได้อธิบายวิธีค้นสำหรับทีมที่ยังเก็บรายงานเป็นไฟล์ .pbix ทางที่แน่นอนที่สุดที่เรานึกออกคือเปิดรายงานทีละไฟล์แล้วดูว่าหน้าไหนมีวิชวลที่สร้างจากสคริปต์ ส่วนคนที่เปิดดูรายงานของคนอื่น ประกาศแนะนำให้ติดต่อเจ้าของรายงาน
ทะเบียนตรวจสอบในไฟล์ Excel ช่วยให้ทีมไม่ตกหล่น ตารางนี้เป็นแนวทางของเราเอง ไม่ได้มาจากประกาศ
ตัวอย่างทะเบียนรายงาน: ฝ่ายบัญชีของบริษัทผู้จัดจำหน่ายแห่งหนึ่ง
สมมติฝ่ายบัญชีของบริษัทแห่งหนึ่งมีรายงานบน Power BI ห้าไฟล์ ได้แก่ ผลต่างงบประมาณรายฝ่าย อายุลูกหนี้ ยอดขายรายสาขา กระแสเงินสดรายสัปดาห์ และต้นทุนผลิตภัณฑ์ ทะเบียนใน Excel มีหนึ่งแถวต่อหนึ่งวิชวลที่สร้างจากสคริปต์ ไม่ใช่หนึ่งแถวต่อรายงาน เพราะรายงานเดียวอาจมีหลายตัว คอลัมน์ที่ควรมีเป็นชุดนี้
- ชื่อรายงาน เจ้าของรายงาน และ workspace ที่เผยแพร่
- ชื่อหน้าและชื่อวิชวล พร้อมภาษา (R หรือ Python)
- วิชวลนี้ตอบคำถามอะไร เช่น กราฟน้ำตกของผลต่างรายเดือน หรือกราฟกระจายของยอดค้างชำระ
- ผู้ใช้รายงาน เช่น ผู้บริหาร ผู้จัดการสาขา ผู้สอบบัญชี
- วิธีแทน ได้แก่ สร้างใหม่ด้วยวิชวลมาตรฐาน หรือย้ายออกไปไว้นอกรายงาน
- สถานะ (ยังไม่เริ่ม กำลังทำ ทดสอบแล้ว แจ้งผู้ใช้แล้ว) และวันที่ทดสอบ
เมื่อกรอกครบ ให้ใช้ COUNTIFS นับแถวที่สถานะยังไม่เป็น แจ้งผู้ใช้แล้ว แยกตามเจ้าของรายงาน สมมติตารางชื่อ ทะเบียนวิชวล และมีชื่อเจ้าของอยู่ในเซลล์ J2 สูตรคือ =COUNTIFS(ทะเบียนวิชวล[เจ้าของรายงาน],J2,ทะเบียนวิชวล[สถานะ],"<>แจ้งผู้ใช้แล้ว") ผลของแต่ละคนควรเป็นศูนย์ก่อนเดือนพฤษภาคม 2570 โดยเผื่อเวลาทดสอบไว้ให้พอ
ตัวอย่างสมมติสองวิชวล วิชวลแรกเป็นกราฟน้ำตกผลต่างงบประมาณที่เขียนด้วย Python ทีมอาจสร้างใหม่ด้วยแผนภูมิน้ำตก (waterfall) ที่เป็นวิชวลมาตรฐานของ Power BI มาตั้งแต่ก่อนประกาศนี้ วิชวลที่สองเป็นกราฟ R ที่วาดการกระจายของยอดลูกหนี้ค้างชำระ ทีมอาจใช้แผนภูมิแท่งหรือแผนภูมิกระจายแทน และถ้าต้องการหน้าตาเหมือนเดิมมากกว่านั้น ประกาศเสนอให้สร้างวิชวลแบบกำหนดเองด้วย Power BI custom visuals SDK ประกาศบอกว่าเครื่องมือเขียนโค้ดที่ใช้ AI ช่วยสร้างวิชวลแบบนี้ได้ นี่เป็นตัวอย่างการเลือกวิชวลทดแทนของเรา ประกาศไม่ได้ยืนยันว่าวิชวลใดแทนกราฟของคุณได้ครบ ต้องเทียบผลกับตัวเลขเดิมเอง
ทางเลือกตามประกาศเมื่อสร้างใหม่ในรายงานไม่ได้
ประกาศเสนอสองทาง ทางแรกคือคงวิชวลไว้ในรายงานโดยสร้างใหม่ด้วยวิชวลในตัวหรือวิชวลแบบกำหนดเองที่มีอยู่แล้ว ประกาศยังบอกว่าแผนงาน (roadmap) ของ Power BI มีวิชวลแกน HTML และ Vega ที่วางแผนไว้ ให้ดู roadmap เพื่อตรวจวันที่เปิดให้ใช้ ประกาศเรียกสิ่งนี้ว่าแผน ไม่ใช่ฟีเจอร์ที่ใช้ได้แล้ว
ทางที่สองคือทำการวิเคราะห์หรือกราฟนั้นนอกรายงาน ตามประกาศมีสองที่ ได้แก่ Fabric notebooks ซึ่งอาจต้องปรับสคริปต์ให้เข้ากับภาษา ไลบรารีที่รองรับ และวิธีเข้าถึงข้อมูล และ Fabric Apps สำหรับวิชวลที่สร้างใหม่ในรายงาน Power BI ไม่ได้ ทั้งสองแบบเพิ่มเข้า Organizational Apps เพื่อแชร์ให้ผู้ชมได้
ประกาศไม่ได้บอกค่าใช้จ่ายหรือใบอนุญาตที่ Fabric notebooks และ Fabric Apps ต้องใช้ ทีมที่ใช้ Power BI อย่างเดียวควรถามผู้ดูแลระบบก่อนเลือกทางนี้
ทดสอบทดแทนอย่างไรให้ตัวเลขตรงกับของเดิม
ผู้อ่านรายงานการเงินมักเทียบตัวเลขกับงบหรือไฟล์ปิดงวดทันที กราฟใหม่จึงต้องผ่านการเทียบสามอย่างก่อนแจ้งผู้ใช้
- ตัวเลขที่ปรากฏบนกราฟใหม่ตรงกับตัวเลขของกราฟเดิมในช่วงเวลาเดียวกัน ใช้ตารางที่ดึงจากโมเดลเดียวกันวางเทียบ
- ตัวกรองและสไลเซอร์เดิมของหน้า ใช้กับวิชวลใหม่แล้วให้ผลที่ถูกต้อง เช่น เลือกเฉพาะสาขาหรือเฉพาะเดือน
- ป้ายกำกับ หน่วย (บาทหรือพันบาท) และเครื่องหมายลบของผลต่าง ยังอ่านแล้วได้ความหมายเดียวกับของเดิม
การจัดเรียงและสีก็เปลี่ยนความหมายได้ ผลต่างที่ไม่เป็นผลดีควรยังอ่านเป็นผลไม่ดีในกราฟใหม่ รูปแบบการอ่านผลต่างงบประมาณมีอธิบายไว้ใน การวิเคราะห์ผลต่างงบประมาณ
ถ้ารายงานใช้ในรอบรายงานบริหารรายเดือน ให้ทดสอบกับข้อมูลปิดงวดจริงของเดือนล่าสุด และเก็บผลเทียบไว้ในทะเบียน โครงรายงานรายเดือนอยู่ใน รายงานบริหารรายเดือน ส่วนภาพรวมว่าเมื่อไรควรต่อยอดจาก Excel ไป Power BI อยู่ใน วิธีทำรายงาน Excel ให้ใช้งานจริงและต่อยอดด้วย Power BI
ข้อจำกัดของประกาศและสิ่งที่ยังต้องถามเอง
- วันเลิกใช้ที่แน่นอน ประกาศบอกแค่เดือนพฤษภาคม 2570 ไม่มีวันที่
- ไม่มีตัวแปลงอัตโนมัติ ประกาศระบุว่าไม่มีวิธีย้ายภายในรายงานที่สร้างวิชวลเดิมขึ้นใหม่ได้เหมือนเดิม งานสร้างใหม่ต้องทำด้วยมือ
- Power BI Desktop รุ่นเก่า เปิดดูในเครื่องได้เมื่อมี R และ Python ในเครื่อง แต่ผู้ชมรายงานบน service จะไม่เห็นวิชวลเมื่อครบกำหนด
- แผน HTML และ Vega ประกาศพูดถึงเป็นแผน ยังไม่มีวันเปิดให้ใช้ในประกาศ
- ค่าใช้จ่ายและสิทธิ์ของทางเลือก ประกาศไม่ได้ระบุสำหรับ Fabric notebooks, Fabric Apps หรือการสร้างวิชวลด้วย SDK
- ประกาศแหล่งเดียว ข้อเท็จจริงทั้งหมดมาจากโพสต์เดียวของ Microsoft ส่วนตัวอย่างทะเบียนและวิชวลทดแทนเป็นข้อเสนอของเรา ไม่ได้มาจากประกาศ
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการเลิกใช้วิชวล R และ Python ใน Power BI
Power BI เลิกใช้วิชวล R และ Python เมื่อไร
ตามประกาศวันที่ 9 พฤศจิกายน 2569 วิชวล R และ Python ในรายงาน Power BI จะเลิกใช้ในเดือนพฤษภาคม 2570 ประกาศไม่ระบุวันที่
สคริปต์ Python ใน Power Query ใช้ต่อได้ไหม
ได้ ประกาศระบุว่าการเลิกใช้ครอบคลุมเฉพาะวิชวล R และ Python ในรายงานแบบโต้ตอบ สคริปต์ Python ที่ใช้ใน Power Query เพื่อสร้างตารางไม่ถูกกระทบ
รายงานที่เผยแพร่ไปแล้วจะเป็นอย่างไร
บน Power BI service วิชวล R และ Python ทุกตัวจะหยุดทำงานเมื่อถึงกำหนด รวมถึงรายงานที่เผยแพร่ก่อนวันนั้น
ค้นหารายงานที่ใช้วิชวลเหล่านี้ได้อย่างไร
ถ้าเก็บรายงานในรูปแบบ PBIP และใช้ workspace ที่เชื่อมกับ Git ให้ค้นนิยามรายงานหาค่า visualType ว่า pythonVisual (Python) และ scriptVisual (R) ตามประกาศ ถ้าเก็บเป็นไฟล์ pbix ประกาศไม่ได้แนะนำวิธีค้น
ย้ายวิชวลเดิมไปเป็นวิชวลอื่นอัตโนมัติได้ไหม
ไม่ได้ ประกาศระบุว่าไม่มีการย้ายภายในรายงานที่สร้างวิชวล R หรือ Python เดิมขึ้นใหม่ได้เหมือนเดิม ต้องแทนด้วยวิชวลแบบอื่น หรือทำการวิเคราะห์นอกรายงาน
แหล่งข้อมูล
ตรวจข้อมูลกับโพสต์ Announcing the retirement of R and Python visuals in Power BI ของ Microsoft Power BI Blog ลงวันที่ 9 พฤศจิกายน 2569 เมื่อ 16 พฤศจิกายน 2569 กำหนดการเป็นของ Microsoft และอาจเปลี่ยน ตรวจโพสต์ต้นทางก่อนวางแผนกับรายงานจริง
